مصطفى النوراني الاردبيلي

588

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

خواص : از نظر كاربرد و خواص دارويى خيلى شبيه قارچهاى خوراكى هستند . اين نوع قارچهاى زيرزمينى بيشتر مصرف خوراكى دارند . * دند - حبّ السلاطين تعريف : درخت آن در هند و چين مىرويد . تخم و روغن آن استعمال دارويى دارد . هندوهاى قديم آن را نمىشناختند . بحث آن در كتابهاى جديد سنسكريت آمده است . آن را به نامهاى : جياپالا ، تترى پهل ، كنكاپهلا نوشته‌اند . اين دارو سنگين ، لعابى و مسهل است . در تب ، قبض معده ، بزرگى شكم ، سرفه ، زيادى صفرا و بلغم ، استسقاء زقى ، و استسقاى لحمى مفيد است . آن را صاف كرده در شير جوشانده و مصرف مىكنند ، در امراض فوق و براى قولنج با ادويه مفيد معده ، در داروهاى بسيارى تركيب شده است . بعد از مصرف اين مسهل معمولا برنج با ماست به بيمار مىدهند . اين دارو از چين وارد شده در ايران به آن حب الخطايى مىگويند . ابن سينا آن را به نام دند چينى نوشته است ، نيز از دند هندى هم‌نام برده كه شايد همان BALIOSPER MUM باشد . انسلى مىگويد كه عربها ابتدا آن را به اسم FILL مىناميدند ولى اين گفته صحيح نيست فِل را ابن سينا يك داروى هندى معرفى كرده است . اطبّاى مسلمين آن را مسهل ، مسهل بلغم و صفراى سياه ، معالج استسقاء ، سنگ مثانه و كليه ، درد مفاصل ، مطهر و صاف كننده نوشته‌اند . چون معده را اذيت مىكند ، آن را در شير جوشانده و بعد در روغن مخلوط كرده و مىخورند . نويسنده مخزن نوشته كه هندوها به مقدار كم از آن همراه با چاى زنجبيل براى معالجه سياه سرفه به كودكان مىدهند . استعمال آن بر پوست التهاب‌آرو است . براى معالجه ورمها بر پوست ضماد مىكنند ، اولين مرتبه CHRISTOVAL . ACOSTA در سال 1578 آن را به تفصيل شرح داد . بعد از آن